Xét nghiệm nước tiểu 24 giờ là kỹ thuật cận lâm sàng được chỉ định nhằm đánh giá chức năng thận và rối loạn chuyển hóa. Việc hiểu rõ xét nghiệm này được chỉ định trong trường hợp nào và giá trị chẩn đoán ra sao sẽ giúp người bệnh tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ, đảm bảo kết quả phản ánh chính xác tình trạng sức khỏe. Cùng Đất Việt Medical tìm hiểu chi tiết những thông tin này trong bài viết.

Xem thêm:

• Cách sử dụng máy thử nước tiểu Contec BC400
• Máy nước tiểu 10 thông số là gì? Công dụng và nguyên lý hoạt động
• Máy xét nghiệm nước tiểu Combi Scan 500: Thông số và ưu điểm

Xét nghiệm nước tiểu 24h là gì?

Xét nghiệm nước tiểu 24 giờ là phương pháp thu thập toàn bộ nước tiểu của cơ thể trong vòng 24 giờ liên tục để phân tích thành phần và số lượng các chất được đào thải. Mẫu nước tiểu được chứa trong dụng cụ chuyên dụng và bảo quản mát cho đến khi chuyển về phòng xét nghiệm.

Nước tiểu chứa nước và các chất hòa tan như natri, kali, urê, creatinin cùng nhiều chất chuyển hóa khác. Ở trạng thái bình thường, các chất này được thải ra với lượng ổn định. Khi thận bị tổn thương hoặc rối loạn chức năng, nồng độ protein, albumin hay creatinin trong nước tiểu có thể thay đổi bất thường. Vì vậy, xét nghiệm nước tiểu 24h giúp đánh giá chính xác khả năng lọc và bài tiết của thận.

Xét nghiệm nước tiểu 24 giờ để làm gì?

Xét nghiệm nước tiểu 24h được chỉ định nhằm đánh giá chức năng thận một cách toàn diện thông qua lượng chất được bài tiết trong suốt một ngày. Cụ thể:

• Đo độ thanh thải creatinin để xác định khả năng lọc của cầu thận, từ đó phát hiện sớm suy giảm chức năng thận.
• Định lượng protein và albumin niệu nhằm phát hiện tổn thương cầu thận, đặc biệt quan trọng trong bệnh thận do đái tháo đường khi lượng albumin trong nước tiểu tăng cao kéo dài.
• Theo dõi tổn thương thận do tăng huyết áp, tình trạng này nếu không kiểm soát tốt có thể gây tổn thương thận không hồi phục.
• Hỗ trợ chẩn đoán viêm thận lupus, hội chứng thận hư và các bệnh lý cầu thận khác thông qua thay đổi protein và lipid.
• Đánh giá các bệnh lý di truyền như hội chứng Alport hoặc bệnh thận đa nang, khi cấu trúc thận bị phá hủy tiến triển.
• Sàng lọc tiền sản giật trong thai kỳ bằng cách theo dõi protein niệu kết hợp huyết áp.
• Xác định nguy cơ sỏi thận do rối loạn cân bằng khoáng chất, muối và nước trong nước tiểu.

Cách đọc kết quả xét nghiệm nước tiểu 24 giờ

Kết quả xét nghiệm nước tiểu 24 giờ thường tập trung vào tổng lượng protein bài xuất trong một ngày hoặc tỷ lệ protein/creatinin, kèm theo khoảng tham chiếu do phòng xét nghiệm cung cấp. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá chức năng lọc của cầu thận và mức độ tổn thương thận nếu có.

Ở người trưởng thành khỏe mạnh, lượng protein niệu dưới 150mg trong 24 giờ và tỷ lệ protein/creatinin dưới 0,2 được xem là trong giới hạn bình thường. Khi các giá trị này tăng cao hơn ngưỡng tham chiếu, tình trạng protein niệu được ghi nhận, cho thấy thận đang gặp rối loạn trong quá trình lọc và tái hấp thu. Mức độ tăng có thể nhẹ, trung bình hoặc nặng, tương ứng với các bệnh lý khác nhau như viêm cầu thận, bệnh thận do đái tháo đường hoặc hội chứng thận hư.

Thời gian trả kết quả xét nghiệm nước tiểu 24h thường từ một đến vài ngày, tùy quy trình của từng cơ sở y tế. Nếu kết quả không phù hợp với biểu hiện lâm sàng, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định thêm các xét nghiệm chuyên sâu khác để xác định nguyên nhân và xây dựng hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp.

Cách lấy mẫu nước tiểu 24 giờ đúng y khoa

Việc thu thập mẫu đúng quy trình là yếu tố quyết định độ chính xác của xét nghiệm nước tiểu 24 giờ, do đó cần tuân thủ chặt chẽ các hướng dẫn y khoa. Dưới đây là quy trình lấy mẫu nước tiểu 24h được khuyến nghị:

• Lần đi tiểu đầu tiên vào buổi sáng, người bệnh tiểu như bình thường và không lấy mẫu, đồng thời ghi lại thời điểm này làm mốc bắt đầu.
• Tất cả các lần đi tiểu sau đó trong ngày đều phải thu toàn bộ nước tiểu vào bình chứa chuyên dụng, tránh lẫn phân hoặc giấy vệ sinh.
• Bình đựng mẫu cần được bảo quản trong tủ lạnh hoặc nơi mát khi chưa sử dụng để hạn chế biến đổi thành phần nước tiểu.
• Người bệnh có thể ăn uống sinh hoạt bình thường và duy trì uống đủ nước, trừ khi có chỉ định hạn chế từ bác sĩ.
• Lần thu mẫu cuối cùng nên thực hiện sát mốc 24 giờ kể từ thời điểm bắt đầu, ví dụ bắt đầu lúc 8 giờ sáng thì kết thúc vào 8 giờ sáng hôm sau.
• Trước khi gửi mẫu, cần ghi đầy đủ họ tên, thời gian bắt đầu và kết thúc trên bình chứa.
• Mẫu nước tiểu cần được chuyển đến phòng xét nghiệm sớm nhất có thể theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Xét nghiệm nước tiểu 24 giờ cần tránh điều gì?

Để kết quả xét nghiệm nước tiểu 24h không bị sai lệch, người bệnh cần lưu ý một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến thành phần nước tiểu trong quá trình thu mẫu, bao gồm:

• Tránh sử dụng cà phê, trà và các đồ uống chứa caffeine vì có thể làm tăng bài tiết nước tiểu.
• Không dùng rượu bia và hạn chế nicotine do ảnh hưởng đến chức năng thận và chuyển hóa.
• Hạn chế một số loại trái cây, rau củ hoặc nước ép theo chỉ định của bác sĩ nếu được yêu cầu.
• Không tự ý sử dụng vitamin, thực phẩm bổ sung hoặc ngưng thuốc đang điều trị khi chưa có hướng dẫn y khoa.
• Tránh để quên một lần tiểu nào trong suốt 24 giờ vì sẽ làm sai lệch toàn bộ kết quả xét nghiệm.

Như vậy, xét nghiệm nước tiểu 24 giờ là phương pháp quan trọng giúp đánh giá toàn diện chức năng thận và phát hiện sớm nhiều bệnh lý tiềm ẩn. Việc hiểu đúng cách đọc kết quả và tuân thủ quy trình lấy mẫu đúng y khoa quyết định giá trị chẩn đoán của xét nghiệm. Đất Việt Medical cung cấp các dòng máy xét nghiệm nước tiểu Contec, Zybio chính hãng, giá cạnh tranh, chế độ bảo hành tận tâm, đáp ứng tốt nhu cầu của phòng khám và cơ sở y tế, đồng hành trên hành trình chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.